Danmörk-Hjaltland

Hér stingum við inn kaflanum sem í raun átti að fara á undan „Lokaskýrslunni“. Svo hendum við inn videói við tækifæri af förinni frá Graasten til Hirstahals. Kv, Póe (hér er videóið)

Gamla áhöfnin fór gærmorgun og ók Leif hafnarstjóri þeim út á flugvöllinn. Skipstjórinn situr einn í skipi sínu og fer vel um hann. Landrafmagn er um borð og veitingahús og verslanir hinum megin við götuna. Þangað fer hann stundum með gömlu gufutölvuna sína , fær sér kaffi og les netpóst og fréttir og bíður. Upp rifjast frásögnin um Billy Bones úr Gulleyjunni eftir R.L.Stevenson, þar sem hann sat og drakk í veitingahúsi föður Jim Hawkins milli þess sem hann fór út og svipaðist um. Hann beið komu annarra skipverja af skipi Flints skipstjóra til þess að ná af sér sjókortinu af Gulleyjunni.

Þau skemmtilegu tíðindi urðu að Lúðvík Kaaber dúkkaði upp á laugardag. Hann var á ferð með Smyrli með bifreið sína í farteskinu til þess að hitta vinkonu sína Anke frá Þýskalandi. Kom hann í stutta heimsókn um borð í Hinrik. Á eftir fórum við í könnunarferð um landið og ókum til Skagen þar sem mikil hátíðahöld voru gangi og allt fullt af fólki með bjór í hönd. Við fengum okkur að borða og spurðum þjóninn hverju verið væri að fagna og fengum svarið engu sérstöku. Þá fórum við út á Grenen, sem er totan norðaustur úr Skagen og nyrsti oddi Danmerkur. Mikill munur er á gróðurfari þarna og á öðrum hlutum Danmerkur og bera trén þess merki hve vindasamt er. Síðan hélt Lúðvík leiðar sinnar til Árósa þar sem Anke vinkona hans ætlaði að hitta hann um kvöldið.

Ég hélt áfram að bíða byrjar í Hirtshals. Veðurspá sýndist góð alla næstu viku á leiðinni til Íslands. Ég átti von á því að danska áhöfnin kæmi til skips á mánudag og lagt yrði af stað á þriðjudagsmorgun.

Nú skal aftur tekið til við það sem ég hafði kvatt vinn minn Lúðvík og var aftur einn og svolítið yfirgefinn í Hirtshals. Sunnudagurinn fór í það að sitja á veitingahúsinu uppi á bakkanum , drekka kaffi og skoða veðurspána í tölvunni. Eftir þrásetur þarna var skipstjórinn farinn að þekkja nokkuð unga fólkið sem bar fram veitingarnar og sýndi það þessum skrýtna fúlskeggjaða kalli mikið umburðarlyndi og hjálpaði honum með tölvusamband og fleira . Á mánudagsmorgun komst atburðarás aftur í gang . Þá mætti Leif vinur minn hafnarfógeti með nýja hráolíusíu , sem hann setti umsvifalaust við vélina. Af einhverjum óútskýrðum undarlegum ástæðum hafði vélin sett annan af tveimur olíutönkum skipsins í bann. Hún drap jafnan á sér ef olía var tekin úr stjórnborðstanki en söng sinn söng glaðlega þegar olían kom úr hinum tanknum. Leif taldi að betra væri að hafa nýja olíusíu, ef óhreinindi væri skýringin á þessum duttlungum.

Skömmu síðar birtust dönsku strákarnir, Anders og Sune , myndarstrákar og kurteisir vel báðir, sem reyndust vita flest það sem vita þarf til þess að sigla seglskipi, höfðu enda verið skipverjar á skólaseglskipi því sem drottningin gerir út til þess að þjálfa yfirmenn fyrir danska flotann. Var snarlega farið í verslun til þess að fylla þau göt í kosti skipsins sem strákarnir töldu vera , vatnstankar og olíu voru fylltir og síðan lagt snarlega úr höfn síðdegis á mánudag. Leif hafnarfógeti stóð á bryggjunni og veifaði okkur. Ég sá í augum hans að hann hefði gjarnan viljað vera með.

Veður var gott í byrjun. Vindur blés að vanda beint úr þeirri átt sem við vildum sigla í og urðum við að slaga gegn vindi. Í því þófi stóð fram á næsta dag . Tókst okkur smám saman að þokast vestur fyrir Líðandisnes, sem er syðsti oddi Noregs. Skall þá á með norðvestan brælu af töluverðu afli. Svo sýndist sem Skagerrakið vildi ekki sleppa Hinrik III úr faðmi sínum fyrr en í fulla hnefana. Var okkur ekki annar kostur gjör en að beita með rifuð segl suður á bóginn á mikill ferð í áttina til Englands, en það land vildum við síst allra landa heimsækja um þessar mundir, hafandi bæði Brexit og Boris Johnson í vændum. Gekk svo alla þessa nótt og reiknaðist okkur til að við værum komnir enn sunnar en við vorum þegar lagt var af stað í ferðina . Þá gafst Skagerrak skyndilega upp og skall á með logni. Var vél sett í gang og rétt stefna tekin í fyrsta sinn í þessari ferð norð norð vestur. Við þetta hýrnaði mjög yfir áhöfninni á Hinrik III. Lognið virtist ætla að endast og var þá tekið að kanna olíubirgðir og fljótlega fundið út að þær myndu ekki endast ótakmarkað. Tæmt var úr tveimur litlum aukatönkum á aðaltank, sem bætti svolítið úr. Síðan var reynt með mikilli fyrirhöfn að útbúa slöngu og dælubúnað til þess að dæla olíu úr hinum bannsetta stjórnborðstanki yfir í bakborðstank. Við það fylltist gruggkúla, sem sýnir hreinleika endsneytisins, af ókennilegum skít. Var ljóst að ekki mætti snerta við stjórnborðstanki frekar og lá það eitt fyrir höndum að bíða þess að verða eldsneytislausir þarna í logninu úti á miðjum Norðursjónum. Einmitt um það bil sem menn höfðu sætt sig við þessi örlög, þá þóknaðist Drottni almáttugum að senda okkur ljúfan byr frá norð norð austri. Hinrik III var fljótlega kominn á fulla ferð í rétta átt með stefnuna beint á Færeyjar.

Leiðin liggur fyrir suðurenda Hjaltlands og þegar hann tók að nálgast var ráðstefna haldin um borð. Var niðurstaðan sú að góð sjómennska krefðist þess að við gerðum nokkurn krók á leið okkar og kæmum við í Leirvík á Hjaltlandi til þess að taka olíu. Var afgangurinn af olíubirgðum skipsins notaður til þess að fara á vélinni inn á milli eyja og inn í höfnina á Leirvík, hafandi fengið þau skilaboð frá hafnarstjóra að sennilega væri allt fullt, en við gætum lagst utan á hvert það skip annað, sem vildi hafa okkur.

Þegar í höfnina var komið var byrjað á því að leggjast við olíubryggju og fara í land til þess að borga hafnargjöld . Síðan var ræst út valkyrja ein af suðureyskum stofni til þess að gangsetja olíudælu hafnarinnar , sem er frá millistríðsárunum skreytt koparhólkum og þurfti járnkarl til þess að ná fullri virkni út úr dælunni. Sveiflaði valkyrjan honum af mikilli fimi. Meðan skipstjóri ræddi við valkyrjuna tókst Sune, með sínum perudanska sjarma, að semja við norskan bátseiganda um að við fengjum að liggja við hlið hans báts eina nótt.

Skipstjóri bauð nú dönsku strákunum út að borða á kostnað útgerðarinnar. Var farið í töluverða göngu til þess að finna veitingahús. Loks fannst eitt sem kallaðist Fish and Chips og voru þar pantaðir þrír skammtar af rétti þeim frægum, sem við það nafn er kenndur. Skammtarnir reyndust svo stórir að stóðu út af diskunum beggja megin og gat enginn í áhöfninni klárað skammtinn sinn, nema Anders, sem er stór og þéttvaxinn strákur. Að klappa honum á öxlina er eins og að banka í húshorn. Um kvöldið fór skipstjóri snemma í háttinn að vanda, en strákarnir fóru út á lífið til þess að skoða stelpurnar í bænum.

Snemma næsta morgun var aftur lagt af stað. Skipstjóri spurði strákana um sætar stelpur í Leirvík en þeir sögðust engar séð hafa. Var því mátulega trúað. Veður var gott en vindur lítill og úr óhagstæðri átt. Straumafar er mikið við suðurenda Hjaltlands og þvældist skipið ýmsa vegu lengi vel uns straumum létti og vindur tók að færast til vesturáttar , sem gaf kost á stefnu nokkurn veginn á Færeyjar. Þá var það eina nóttina á hundavaktinni , sem er sú vakt þegar morgna tekur og menn eru hvað syfjaðastir, að stórt skip , sem virtist vera rannsóknarskip, kemur öslandi að okkur með þeyttum flautum. Var okkur tilkynnt um talstöðina að hætta væri framundan. Út við sjónarrönd var annað skip heljarstórt á stefnu norðaustur og var okkur skýrt frá því að það væri við hafsbotnsrannsóknir og drægi á eftir sér kapal fimm sjómílna langan sem hættulegt væri smáskipum að rekast á. Skipstjóri taldi að þarna væri verið að undirbúa gildistöku hins alræmda Þriðja orkupakka og féllst á að breyta stefnu í öfuga átt um hríð til þess að trufla ekki það merkilega rannsóknarstarf.

Að öðru leyti varð ekkert til tíðinda það sem eftir var leiðar til Færeyja og var komið í höfn þar síðdegis á Mánudegi. Færeyskur skútukarl stóð á bryggjunni og vísaði okkur í eina stæðið sem virtist autt í höfninni. Hann hafði séð íslenska fánann í afturmastrinu og vildi taka vel á móti okkur. Anders á kærustu í Þórshöfn og var hún fljótlega komin niður á bryggju og dreif alla áhöfnina umsvifalaust heim með sér í hús foreldra sinna þar sem boðið var til veislu að færeyskum sið , grindhvalur og rengi , harðfiskur íslenskur , en kjúklingur fyrir þá sem ekki kunna að meta samræmdan mat fornan.

Auglýsingar

Lokaskýrsla

(ég held að það vanti eitthvað hér inn sem Finnur hafði gert tilraun til að senda en ekki tekist-set það inn þegar það kemur; kv, Póe)

Skonnortan Norðlýsið er gerð út í túristaferðir frá smábátahöfninni í Þórshöfn. Ég set mig ekki úr fæti , þegar ég kem þarna við , að fylgjast með þegar Norðlýsinu er lagt að bryggju í þrengslunum þarna. Henni eru snúið 180 gráður og hefur þó engan búnað til þess annan en stýrissveifina og aðalvélina. Meðan þetta er gert stendur skipstjórinn rólegur og hallar sé fram á rekkverkið , spjallar við hásetann og setur stundun í bakk og stundum í áframgír. Síðan leggst þessi langa skúta blíðlega sem barni kvað móðir , að bryggjunni.

Þegar farið frá Þórshöfn til Íslands þarf að fara um sundið sem verður milli Straumeyjar og Sandeyjar og er það illræmt fyrir strauma og hættulega sjói ef ekki er gætt varúðar. Ég leitaði ráða hjá skipstjóranum á Norðlýsinu og hann gaf mér upp nákvæmlega tímann sem ég átti að leggja af stað, til þess að hafa fallið á eftir mér þegar í sundið væri komið. Mikil þoka var í Þórshöfn og sást ytri hafnargarðurinn ekki. Skipstjórinn á Norðlýsinu sagði að ég þyrfti ekki að láta þokuna slá mig út af laginu því henni myndi létta fljótlega, ef mér tækist að komast út úr víkinni sem Þórshöfn stendur við og út á sundið sjálft.

Þegar við lögðum af stað upp úr hádegi veitti ég því athygli að mínir vösku dönsku strákar voru eitthvað tregir til í að leggja í hann og báru þeir við að þokan væri of mikil. Taldi ég það stafa af þeim sætu stelpum sem þeir höfðu skilið við í bænum og vildu gjarnan vera hjá örlítið lengur.

Þegar út úr hafnarkjaftinum kom sást um hríð ekki annað en þokan. Svo komu rauð bauja í ljós og hvarf aftur og síðan fiskikvíar nokkrar sem við fylgdum lengra út . Svo birtist stór ferja út úr þokunni, sem sagði okkur að við værum á siglingaleið. Skömmu síðar grillti í strönd Straumeyjar. Eftir það fylgdum við ströndinni í hæfilegri fjarlægð og beygðum smám saman með henni til vesturs uns við vorum greinilega komnir út í sundið . Var þá tekin kompásstefna í vestur og höfðum við góða ferð því að straumurinn hjálpaði okkur alveg eins og skipstjórinn á Norðlýsinu hafði séð fyrir. Í vesturhluta sundsins rís háreist klettaeyja sem nefnist auðvitað Hestur og sundið milli hennar og Sandeyjar Hestsfjörður. Er það mjög þröngt . Engu að síður fórum við þarna í gegn án þess einu sinni að grilla í hvorki Sandey eða Hest, svo var þokan þykk.

Nú var komið út á sjálft Atlantshafið. Gerðum við okkur vonir um hressilega brælu til þess að taka Hinrik til kostanna og komast heim á góðum hraða. Kóngur vill sigla en byr hlýtur að ráða, sögðu þeir gömlu. Nú ríktu vindstillur einar og varð að fara á vél. Engu að síður var töluverður öldugangur, sumpart eftirstöðvar genginna veðra, sumpart áhrif af hvassviðri annarsstaðar í hafinu því eins og Jónas frændi minn sagði „ hafgang þann ei stilla verður blíð sem voldug reisir Rán á Eyjasandi“ . Á öðrum degi í hafi kom ljúfur byr af austri, sem gerði okkur kleift að sigla með sóma drjúgan spöl. Síðan dó sá byr og vindleysa tók við . Þegar leið á ferðina tókum við að hafa áhyggjur aftur af olíuleysi, því aðeins annar olíutankur skipsins var virkur eins og áður var sagt. Tók ég að undirbúa áætlun um að fá duglegan trillukarl í Eyjum til að koma á móti okkur með olíu í brúsa ef í harðbakka slægi, en þá kom byrinn aftur og þurfti ekki að hafa áhyggjur af olíu eftir það. Þessi blástur var svo hressilegur að skútan varð fljótt fullrifuð og öslaði áfram á miklum hraða til Íslands. Þriggja tíma vaktir voru um borð og skiptust menn á að stýra þrjá tíma á dekki og sex í koju.

Á Norðurlöndum ríkir siglingafrelsi almennnings. Menn fara milli hafna án þess að spyrja kóng eða prest. Vilji menn fara í höfn taka þeir það lægi sem þeir sjá laust og borga hafnargjöld í vél á bakkanum. Enginn maður á Norðurlöndum virðist telja hagsmunum sínum ógnað með þessu fyrirkomulagi og ríkir um það almenn sátt. Ísland lýtur öðrum lögmálum. Þegar Hinrik tók að nálgast landið var það mér mikil nauðsyn að ná sambandi við embættismenn ríkisins til þess að skrásetja skipið og áhöfn þess. Þá þurfti að kalla til tollgæsluna til þess að taka á móti skipinu og staðfesta að ekki væru um borð áfengir drykkir sem skert gætu hagnað Áfengisverslunar ríkisins. Þetta var óhöndugt því að talstöðvarloftnet skipsins hafði brotnað af í Skagerraksveðrinu mikla, en mér tókst loks að ná símsambandi við Landhelgisgæsluna. Bauðst talsmaður hennar til þess að senda mér rafrænt öll tilheyrandi eyðublöð til útfyllingar þegar ég kæmist í netsamband. Þá fék hann hjá mér hnattstöðu skipsins í lengd og breidd upp á þriðja aukastaf og setti mér það fyrir að hringja í sig á þriggja tíma fresti með sömu upplýsingar auk hraða skipsins og stefnu. Ég sagðist ekki hafa netsamband á skútunni og varð það úr að allar upplýsingarnar voru lesnar fyrir í gegn um minn gamla gufusíma, sem mér hefur löngum verið sagt að sé með öllu úreltur. Þetta fór fram í sex vindstigum 150 sjómílur frá landi og hélt ég á símanum í annarri hendi og um stýrishjólið með hinni. Ég minnti talsmanninn á nauðsyn þess að tollgæslan tæki á móti okkur í Eyjum og var því lofað.

Eyjarnar voru undurfallegar í hálfskýjaðri birtunni þegar við komum þangað og lögðumst að olíubryggjunni. Hafnarvörður tók á móti okkur , vingjarnlegur karl og gamal vélstjóri. Hann setti dæluna í gang og fór með síðan með mig í hafnarbílnum í banka svo að ég gæti borgað út í hönd fyrir olíuna. Hann lá ekki á skoðunum sínum um hina nýju vestmannaeyjaferju sem lá stutt frá okkur. Taldi hana ljótasta skip sem landið hefði eignast, allt í biliríi áður en hún hefði farið sína fyrstu ferð og mundi hún aldrei duga til þess að taka höfn á Landeyjasandi þegar vetra tæki. Þegar hér var komið sögu hringdi síminn minn. Var þar komin sjálf Landhelgisgæslan og áminnti mig í alvörugefnum embættistóni um það að ég hefði ekki hringt með stefnu, hraða , lengd og breidd í þrem aukastöfum, eins og mér hefði borið að gera. Ég var þreyttur og sæll og nennti ekki að láta manninn heyra það , sem ég hefði verið vís til að gera við aðrar aðstæður.

Þegar aftur var komið um borð í Hinrik bólaði ekkert á tollurunum. Loks hringdi ég í tollinn og fékk þær upplýsingar að tollarinn í Eyjum væri í sumarfríi og enginn á staðnum til að tollklarera. Skömmu síðar komu tveir lögreglumenn um borð og fengu að sjá passa dönsku strákanna og minn . Ég bað þá að geta þess í skýrslu að ég hefði gert mitt til þess að ná í tollara og fengi ekki frekar að gert.

Öll áhöfn Hinriks svaf vel um nóttina og var farið snemma um morguninn af stað aftur lokaáfangann, fyrst í þoku og logni, en síðar í ljúfum byr og um kvöldið fengu dönsku strákarnir að sjá fegurð himinsins á Íslandi þegar sólin hneigði sig rétt undir sjóndeildarhringinn til þess eins að rísa fljótt upp aftur. Þessi áfangi var tíðindalítill og vildi svo til þegar ég kom á mína síðustu vakt í ferðinni þá blasti fyrst við álverið í Straumsvík og Hafnarfjörður, bær ættar minnar, þar sem ég sat í bæjarstjórn forðum. Bryggjuplássið mitt gamla í Snarfarahöfn beið autt og reiðubúið þegar þangað var komið og renndum við beint inn í það án fyrirhafnar. Á bryggjunni beið konan mín og dóttir ásamt með myndarlegum tollara í fullum einkennisbúningi . Ferðinni var lokið .

Finnur

Einn í Hirsthals

Eftir komuna til Hirtshals tókust umræður um framhald ferðarinnar og voru Leif hafnarstjóri og kona hans þáttakendur. Veðurspá gerði ráð fyrir stórviðri af vestri a.m.k í viku. Áhöfnin öll nema skipstjóri er vinnandi fólk í fríi og hafði ekki tíma nema til 11. júli í svona ævintýri. Var ljóst að hún yrði að yfirgefa skip og skipstjóri yrði þá einn eftir. Leif bauð ýmsa kosti . Hægt var að skilja skipið eftir þarna undir hans eftirliti í langan eða skamman tíma. Þá bauðst hann til þess að auglýsa á Facebook eftir mönnum sem vildu sigla Hinrik III til Íslands. Sá kostur virtist skipstjóra bestur og voru gerðar ráðstafanir til hins sama í hópum siglingamanna á Íslandi.

Daginn eftir kom Leif aftur og sagði gamlan kunningja sem héti Niels hafa áhuga á að sigla. Nokkru síðar kom kunninginn, ljóshærður vatnsbláeygur karl nokkuð við aldur. Svona menn þekkti ég vel frá því ég var sjálfur á togurum og þurfti ekki að efast að hann var vanur til sjós. Niels sagðist ekkert vit hafa á seglum en hann væri góður að splæsa bæði tóg og vír og gæti tekið kríulöpp ef þess væri krafist. Hann talaði dönsku af þvítagi sem er Íslendingum óskiljanleg. Hann spurði hvort til væri öl um borð og var rétt dós af Carlsberg. Bjórinn drakk hann , fór svo og sagðist koma aftur síðar. Leif hringdi um kvöldið og sagðist hafa efasemdir um Niels. Sér hafi sýnst hann vera vel drukkinn þegar hann kom í heimsóknina og var ég því sammála. Leif sagði að 5 aðrir hefðu hringt í sig eftir auglýsinguna m.a ungur maður Sune að nafni, sem sér litist vel á. Úr varð að ég talaði við Sune og daginn eftir kom hann um borð og hafði með sér móður sína. Sune er 19 ára nemi í sjómannafræðum, hefur verið á dönsku skólaskipi, auk þess sem hann hefur siglt smábátum frá því hann var krakki. Honum leist mjög vel á að sigla með Hinrik III og skoðaði allt vandlega um borð. Móðirin var greinlega komin til þess að gera úttekt á þessum skrýtna íslenska karli, sem sonurinn ætlaði að fara að sigla með.

Lítil viðbrögð komu frá Íslandi og virðist landsfólkið þar að mestu fráhverft sjómennsku og siglingum eftir að fótboltinn og snjallsíminn kom í landið. Nú virðist sem veðrinu á Skagerak muni slota eftir helgina og er stefnt að því að leggja úr höfn þriðjudaginn 9. júlí. Þá hefur komið á daginn að vinur og skólbróðir Sunes , sem heitir Anders, ætlar að koma með. Það lítur því út fyrir þriggja manna áhöfn á Hinrik III , sem er lúksus.

Gamla áhöfnin fór gærmorgun og ók Leif hafnarstjóri þeim út á flugvöllinn. Skipstjórinn situr einn í skipi sínu og fer vel um hann. Landrafmagn er um borð og veitingahús og verslanir hinum megin við götuna. Þangað fer hann stundum með gömlu gufutölvuna sína , fær sér kaffi og les netpóst og fréttir og bíður. Upp rifjast frásögnin um Billy Bones úr Gulleyjunni eftir R.L.Stevenson, þar sem hann sat og drakk í veitingahúsi föður Jim Hawkins milli þess sem hann fór út og svipaðist um. Hann beið komu annarra skipverja af skipi Flints skipstjóra til þess að ná af sér sjókortinu af Gulleyjunni.

Framhald

Þó svo 3/4 hlutar núverandi áhafnar séu á leið heim er ferðalaginu hvergi lokið. Það verður skráð áfram og ég mun birta hér pistla sem Finnur sendir mér þegar hann kemst í samband við veraldarvefinn.

Það var setið yfir veðurspám í gær og virðist fært út úr Skagerak á þriðjudag. Þá er veður búið að hamla för Hinriks lll, í rúma viku. Það gildir því þetta fornkveðna í öllum siglinga- og tímaplönum að „kóngur vill sigla en byr ræður för“.

Póe

Ný áhöfn

Hér í Hirsthals er skafrenningur. Ekki svona eins og við þekkjum heima heldur gulur sandur úr fjörinni sem fýkur í skafla hér við höfnina og nánasta umhverfi strandarinnar. Ætli danir eigi mörg orð til að lýsa mismunandi tegundum sandroks?

Ég veit ekki hvort það séu til vindstigseiningar sem lýsa brotum úr vindstyrk. Hér hefur amk ekki dregið úr milli-hnútum frá því við lentum ì höfn eða vindstefna breyst brot úr gráðu úr vestnorðvestri og ekki lát á fyrr en á laugardag eða sunnudag. Stanslaus blástur og heimamenn segja þetta mjög óvenjulegt. Þá er þetta búið að standa yfir í tæpa viku. Það er því búið að bóka flug heim á morgun og undirritaður og Róbert höldum heim en Benedikt dreif sig til Hróarskeldu í gær. Það verður notalegt að losna við að bryðja sand daginn út og inn. Fer líka illa með tennur. En já…ný áhöfn. Tveir ungir danskir strákar sem eru klára nám í sjómennsku hafa boðist til að sigla með Finni heim og er vel mannað því þeir hafa að auki nokkra reynslu. Ekki meira að sinni. Póe

Ferð Hinriks III um Norður Atlantshaf 2019Ferð Hinriks III um Norður Atlantshaf 2019

Miðvikudagsmorgun 26 júní kl 8:15 að morgni köstuðu fjórir kátir karlar landfestum tvímastrungsins Hinriks III í höfninni hjá Toft Marine í Grásteini á Jótlandi. Ferðinni var heitið til Íslands . Daginn áður höfðu þeir félagar notið gestrisni í húsi Ingveldar Ólafsdóttur við Degnetoftgötu , systur eins áhafnarmeðlimsins og snætt þar kvöldverð eftir að hafa notið fordrykks í garði frúarinnar.

Bíða þurfti þess að brúargólf mikið sem lokar höfninni í Grásteini lyftist áður en menn sigldu undir vélarafli út á fagran Flensborgarfjörðinn þar sem segl voru fljótt dregin að hún og vél hvíld. Vindur var vestlægur, hægur í fyrstu en jókst stöðugt eftir því sem leið á daginn. Þegar komið var út úr firðinum og Eystrasaltið blasti við var vindur orðinn vel þéttur og bauð upp á að lens yrði siglt. Var valinn sá kostur að að slaga undan vindinum , til þess að betur færi um menn um borð og var vindurinn því tekinn nokkuð til hliðar við hreint lens. Rétt er að láta þess getið að karlarnir á Hinrik III eru sundurlaus hjörð og aldursdreifingin er u.þ.b.hálf öld. Ekki kemur það samt niður á samkomulaginu um borð því að það er mjög gott . Hýrt var yfir mönnum þegar Hinrik fór að sýna kostina þar sem hann rann stöðugur yfir öldurnar á hraða sem oftast var við 6-7 hnútar en fór alloft yfir 8 hnúta þarna í sólskininu og hló þá mönnum hugur í brjósti. Skiptust menn á um að stýra en lágu þess utan sumir í sólbaði , aðrir fengu sér dúr eða dáðust að fegurð himinsins.

Þetta breyttist fljótt þegar snúið var til norðurs til þess að sigla Stórabelti og skipinu lagt til beitingar gegn vindi sem nú var orðinn allhvass. Tóku sjóir að ganga yfir skipið og bleyttu í sólbaðsmönnum og hvarf værukærðin fljótt. Var hlaupið til að loka dekklúgum og gluggum og týna upp af káetugólfinu margvíslegt dót sem auðvitað hrundi niður úr ýmsum áttum þegar skipið tók að leggjast undan sjóunum. Siglingin norður gekk þó vel og kokkurinn um borð vann það þrekvirki að elda girnilegan kvöldverð handa áhöfninni , sem ekki er auðunnið verk í lítilli skútu sem endastingst á snörpum beitivindi. Þegar kvöldaði og myrkur skall á var Stórabeltisbrúin farin að nálgast og siglingaleiðin að þrengjast af baujum og umferð. Kom loks svo að ekki var lengur svigrúm til þess að hafa uppi segl því vindur var því sem næst beint í nefið og var þá siglt á vél. Sjór var ekki beint þungur en ótrúlega krappur og endastakkst skútan eins og rugguhestur undir krakka. Þegar loks var siglt undir hina miklu brú sem tengir Sjáland og Fjón varð fljótt ljóst að lítið yrði komist áfram á lítlinni vél skútunnar gegn vindi og sjó. Var ákveðið að láta gott heita að svo komnu og leitar hafnar til skjóls og hvíldar um sinn. Tölvumenn skipsins fundu fljótt Nyborg Lystbaadehavn . Það voru þreyttir og svangir karlar sem lögðu þar að bryggju undir morgun, örlítið beygðir kannski en alls óbrotnir.

Ákveðið var að sofa af nóttina í Nyborg. Lagt var aftur af stað semma næsta morgun , Föstudag 28 Júní, og haldið í annað sinn undir Stórabeltisbrú. Síðan var siglt sem leið liggur norður dönsku sundin í sól og blíðu. Leiðin er krókótt en vel merkt og var tekin upp fyrri iðja með sólböðum á afturdekki og hugleiðingum í stýrisrými um lífið og tilveruna. Varð ekkert til tíðinda fyrr en komið var yfir miðnætti að bæta tók í vind og innan stundar var sigldur liðugur vindur við sex vindstig. Voru segl minnkuð. Genóa rifuð og messasegl tekið niður. Áfangastaðurinn var eyjan Læsö í Kattegat , sem Ríkarður Pálsson segir að heiti Hlésey á norrænu máli , kennd við orðið Hlér sem merkir sjór og kemur einnig fyrir t.d.í vísunni alkunnu Austan kaldinn á oss blés. Valin hafði verið leið vestan við eyjuna og kostaði það nokkurn krók norður fyrir grynningar sem eru við norðvestur endann.

Það er ávallt nokkurt kvíðaefni fyrir skipstjórnandann að taka höfn í litlum ókunnum höfnum við þröngar aðstæður einkum þegar vindur er mikill. Að þessu sinni gekk allt vel og Hinrik lagðist að bryggju þar sem sjálfur hafnarstjórinn var tilbúinn að taka á móti spottanum. Var gott að koma í land þarna . Menn fóru í land og fengu sér sturtu og bjór á eftir. Á eyjunni er hvít sandströnd, þar sem Halldóra dóttir skipstjórans hljóp úr augnsýn fyrir nokkrum árum, er þau feðgin komu við í Hlésey sem hluti af áhöfn skútunnar Esju, föður sínum til nokkurrar áhyggju, en kom svo loks til baka aftur heil og ósködduð auðvitað.

Upp kom umræða um að drollað hefði verið of lengi í Nyborg og rétt væri að nýta tímann betur .Var ákveðið að fara aftur af stað um kvöldið. Voru áður vandlega skoðaðar tiltækar veðurspár og voru allar góðar. Sýndist mönnum vel mögulegt að ná í einum legg til Færeyja eða að minnsta kosti til Hjaltlands. Var lagt úr höfn laust fyrir miðnætti laugardags kvöldið 29. Júní. Gekk sigling vel um nóttina í léttum vindi og stundum undir vél þegar vind lægði um of. Þegar dró nær hádegi sunnudags tók vindur að vaxa og var því vel tekið um borð því ávallt er notalegra að fara undir seglum en vél, þótt gott sé að eiga að góða vél í skútu. Vindur hélt áfram að vaxa eftir því sem leið á daginn og voru segl minnkuð jafnharðann. Fyrst var Genóa rifuð og síðan messasegl tekið niður. Þá var Genóa alveg tekin inn. Loks var stórsegl rifað og gekk það ekki þrautalaust því að vindur var þá orðinn svo mikill að áhöfnin átti í mestu erfiðleikum með að ná stórseglinu niður vegna vindþrýstingsins. Það tókst þó að lokum, mest fyrir harðfylgni dekkmanna skipsins, sem eins og margir aðrir góðir Íslendingar, reynast best þegar harðast er barist.

Nú var ekki lengur um neina siglingu að ræða því stórsjóir tóku að myndast og rifað stórseglið gerði ekki annað en að halda skútunni stöðugri . Hana rak nú undan veðri og vindi í áttina austur Skagerak og í áttina til Danmerkur. Stýrið var sett fast og þurfti ekkert frekar að því að hyggja. Skútan virtist fullkomlega örugg í öldurótinu, vaggaði svolítið til og frá og tók á sig brot öðru hvoru. Skipstjóri áætlaði að veðurhæð væri um átta vindstig á kvarða Beuforts, sem er sá eini mælikvarði sem nothæft gildi hefur í siglingum. Miðað við aðstæður fór bara vel um skipverja. Menn héldu sig í koju, þeir sem ekki stóðu vakt í stýrisrúmi. Mest hætta var að meiða sig með því að rekast á eitthvað er menn voru að brölta um neðan þilja. Eitt band slitnaði. Það var rifbandið sem heldur stórseglinu niður á bómuna eftir að rifað hefur verið. Sem betur fer hafði verið sett viðbótarband til öryggis og hélt það . Síðan var tekið afturhal seglsins , sem ekki er í notkun þegar rifað er og sett í staðinn fyrir hið slitna rifband. Önnur óhöpp urðu ekki og allt annað hélt. Þannig var látið reka í hálfan sólarhring.

Þegar liðið var nokkuð á nóttina var skipstjóri vakinn í koju sinni með þeim tíðindum að tölvumenn skipsins hefðu náð sambandi við netheima og fundið út að skipið hefði rekið svo nærri Danmörku að ekki væru nema 10 sjómílur í höfnina Hirtshals á norðurenda Skagen. Ennfremur hefði veðrinu slotað og hugsanlegt væri að ná landi. Var vél umsvifalaust sett í gang og stefnu breytt í svolítið austur af suðri. Þurfti að beita skipinu töluvert vestar en raunveruleg stefna var til þess að vinna gegn veðrinu. Minnti það á flugvél sem flogið er til lendingar í hliðarvindi auk þess sem eingöngu var siglt eftir tækjum því að ekkert annað sást í myrkrinu.Var þetta nokkuð spennuþrungin sigling, þar sem tölvur sögðu mönnum að enn verra veður væri áleiðinni, sem myndi standa næstu daga. Væri nú að duga eða drepast. Sat skipstjóri við stýri, kokkurinn fylgdist með nákvæmri stefnu og vegalengd á tölvuskjá og dekkmenn störðu út í myrkrið í leit að baujum og ljósmerkjum auk þess sem einn þurrkaði öðru hverju seltuna af gleraugum skipstjórans. Eitt sinn þóttust menn sjá skýr og greinileg ljós á hlið. Það reyndust vera villuljós sem komu frá stórri ferju sem þokaðist fram hjá í myrkrinu. Allt gekk þetta að óskum og var höfn náð í Hirtshals þegar líða tók að morgni. Var fyrsta bryggjupláss tekið, sem fannst og var fyrir innan stóran togara, og skipið bundið. Eftir það stungu menn sér í koju og voru allir sofnaðir svefni hinna réttlátu áður en hendi var veifað.

Þegar menn vöknuðu var kominn bjartur dagur og vingjarnlegur maður stóð á bryggjukantinum. Sagði hann óheimilt að leggja skipinu þarna og bauð að koma með það inn í smábátahöfn þar sem hann réði ríkjum . Lýsti hann nákvæmlega leiðinni þangað inn, því að höfnin í Hirtshals er stór og með marga botnlanga í ýmsar áttir. Gekk greiðlega að finna smábátahöfnina og var hafnarstjóri þar kominn til þess að taka á móti spottanum. Tókst það þó ekki betur til en svo að vegna vindálagsins gat hann ekki haldið spottanum og varð að sleppa. Hinrik var ætlaður staður í horni einu milli tveggja meðalstórra ferja og nokkurra smábáta. Tók það nokkurra snúninga og spennuþrungin augnablik með tölverðum inngjöfum á vél áður en tókst að leggjast aftur að bryggjukantinum og binda skipið fast.

Hafnarstjórinn heitir Lars og reyndist mjög hjálpsamur . Eftir stutta stund var kona hans einnig komin að aðstoða skipverja við að koma sér fyrir. Skútan var tengd við rafmagn og vatn var við hendina. Innan stundar höfðu menn komist í sturtu og snurfusað sig eftir smekk hvers og eins, því að skiptar skoðanir eru um það í áhöfninni hvort eigi að raka sig á svona ferðalagi eða leyfa skegginu að vaxa. Var þá sest við morgunverðarborð á nærliggandi veitingastað og snæddar danskar kræsingar með bjór og vatni. Af einhverjum óútskýrðum ástæðum virðast menn þyrsta mjög eftir pus á sjó. Umræða tókst meðal skipverja um þá góðu veðurspá sem lagt var upp með frá Hlésey tveimur dögum fyrr. Varð niðurstaðan helst sú að röng spá hafi verið lesin. Hún hafi verið hálfsmánaðar gömul, þegar lagt var af stað.

Finnur

Hirtshals

Þangað siglir Norræna og þangað rákum við í nótt undan stormi. Gott að vera í höfn. Finnur Torfi segir betur frá síðar en hann er að setja saman eitthvað á blað. Búið að vera brælur hvert einasta kvöld og um nætur. Hér fyrir utan blæs 22m og engin áhugi á siglingu. Veðurspáin segir hvassar vestnorðvestur eða norðvestan áttir næstu daga og blæs þvíekki sérlega byrlega fyrir að hefja næsta legg sem átti að vera til Færeyja. Sjáum til.Kv, póe